چاپ پیگمنت چیست؟

چاپ پیگمنت، یک روش چاپ سطحی است که در آن رنگ دانه های نامحلول (پیگمنت ها) با استفاده از یک چسب یا بایندر بر روی سطح پارچه تثبیت می شوند. برخلاف رنگ های ری اکتیو یا اسیدی که وارد الیاف پارچه می شوند، پیگمنت ها تنها روی سطح قرار می گیرند و به همین دلیل به آن ها “چاپ سطحی” نیز گفته می شود. چاپ پیگمنت یکی از روش‌های محبوب در صنعت چاپ روی پارچه است. در این روش چاپ امکان اجرای طرح های پیچیده با استفاده از رنگ های زنده وجود دارد.

در این چاپ، پیگمنت ها به تنهایی خاصیت چسبندگی یا ترکیب با الیاف را ندارند. برای همین از ماده ای به نام بایندر استفاده می شود تا پیگمنت ها را روی سطح پارچه بچسباند. این روش بیشتر برای چاپ روی پنبه، پلی استر، مخلوط های پنبه-پلی استر، و گاهی پارچه های مصنوعی کاربرد دارد.

این روش چاپ برخلاف روش‌های دیگر، کمترین میزان مواد شیمیایی را مصرف می‌کند. علاوه بر این، اجرای چاپ پیگمنت نسبت به روش‌های دیگر به آب کمتری نیاز دارد. معمولاً چاپ‌های واکنشی به مقدار زیادی آب نیاز دارند. استفاده از روش پیگمنت برای چاپ اثرات زیست محیطی کمتری نسبت به سایر روش ها دارد. استفاده از این روش چاپ در مناطق کم آب بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

چرا چاپ پیگمنت برای انواع پارچه‌ها گزینه‌ای ایده‌آل است

این روش چاپ برای الیاف سلولزی طراحی شده است. علاوه بر مواد طبیعی این روش چاپ برای مواد مصنوعی نیز به کار می¬رود. با توجه به اینکه این روش چاپ به صورت موضعی است تنها به وسیله اعمال رنگ انجام می شود، برای انواع مختلف پارچه مناسب می باشد. در واقع این روش به شکل مستقیم اعمال نمی شود. بنابراین امکان استفاده از آن برای انواع پارچه ها وجود دارد.

مزایای چاپ پیگمنت

فرایند چاپ پیگمنت از مزایای زیادی برخوردار است. به عنوان مهم ترین مزیت این روش می توان به دوام و ماندگاری بالای آن اشاره کرد. ساختار رنگ های پیگمنت به گونه ای است که از مقاومت زیادی برخوردارند. این رنگ ها در مقابل نور خورشید و سایش، شستشو دوام زیادی دارند.

همین امر باعث شده که از این روش چاپ برای تولید لباس های ورزشی، لباس های خانگی، محصولات تبلیغاتی مناسب باشد. ماندگاری بالا به این معناست که حتی با گذشت چندین سال مداوم چاپ همچنان کیفیت خود را حفظ کرده است. این ویژگی ارزش افزوده قابل توجهی را برای مصرف کنندگان به وجود آورده است.

روش چاپ ساده و سریع

فرآیند چاپ پیگمنت بسیار آسان و بدون پیچیدگی است. در این روش، پارچه ها به راحتی رنگ را جذب می کنند و پس از چاپ نیازی به شستشو وجود ندارد، که این امر سرعت و سهولت کار را افزایش می دهد. همچنین درصد خطا در چاپ پیگمنت پایین است و در صورت بروز خطا، به راحتی قابل شناسایی و اصلاح می باشد.

چاپ با کیفیت بالا

چاپ پیگمنت کیفیت فوق العاده ای ارائه می دهد. رنگ ها در این روش شفاف، بادوام و مقاوم در برابر شستشو هستند، به طوری که حتی پس از استفاده طولانی مدت، جلوه و زیبایی خود را حفظ می کنند.

چاپ اقتصادی و مقرون به صرفه

چاپ پیگمنت به تجهیزات پیچیده و دستگاه های پیشرفته نیازی ندارد. با توجه به حذف مرحله شستشو و آبکشی، فرآیند چاپ با سرعت بالاتری انجام می شود و امکان چاپ حجم بیشتری از پارچه در مدت زمان کمتر فراهم می گردد. این عوامل باعث کاهش هزینه های نهایی و صرفه جویی اقتصادی قابل توجه می شوند.

قابل اجرا بر روی انواع پارچه

چاپ پیگمنت محدودیت چندانی ندارد و بر روی انواع پارچه های طبیعی و مصنوعی قابل اجراست. این روش به مهارت یا آموزش تخصصی زیادی نیاز ندارد و انعطاف پذیری بالایی در انتخاب جنس پارچه فراهم می کند.
علاوه بر پارچه، چاپ پیگمنت برای رنگ آمیزی موادی مانند پی وی سی، چرم مصنوعی و حتی الیاف شیشه نیز کاربرد دارد.

معایب چاپ پیگمنت

هر فناوری ای نقاط قوت و ضعف خاص خودش را دارد و چاپ پیگمنت هم از این قاعده مستثنی نیست. آشنایی با مزایا و معایب این روش، به ما کمک می کند تا در پروژه های چاپ نساجی تصمیم گیری بهتری داشته باشیم. در ادامه معایب چاپ پیگمنت را بررسی می کنیم:

1. چاپ سطحی با نفوذ کم:
   چون پیگمنت وارد الیاف نمی شود و فقط روی سطح قرار دارد، ممکن است با شستشو یا اصطکاک زیاد از بین برود یا رنگ پریدگی پیدا کند.
2. خشکی یا زبری در سطح پارچه:
   در چاپ های سنگین یا ضخیم، سطح چاپ شده ممکن است احساس خشکی یا زبری داشته باشد و از لطافت پارچه بکاهد.
3. ترک خوردگی چاپ:
   در صورتی که چاپ بیش از حد ضخیم باشد یا روی پارچه های بسیار کشسان انجام شود، امکان ترک خوردن یا شکستگی طرح وجود دارد.
4. محدودیت در درخشندگی رنگ:
   در مقایسه با چاپ راکتیو یا اسیدی، رنگ های چاپ پیگمنت معمولاً درخشش و زنده بودن کمتری دارند.
5. مقاومت پایین تر در برابر نور شدید و سایش:
   در برخی شرایط محیطی مثل نور مستقیم خورشید یا تماس زیاد با سطح، کیفیت چاپ به مرور افت می کند.

به طور کلی، مزایای چاپ پیگمنت در تولید انبوه و کاربردهای تجاری زیاد است؛ اما برای مصارفی که نیاز به دوام بالا یا لطافت بی نظیر دارند، باید با دقت بیشتری به انتخاب این روش پرداخت.

تفاوت چاپ پیگمنت با سایر روش های چاپ پارچه

درک تفاوت بین چاپ پیگمنت و دیگر روش های چاپی برای انتخاب بهترین روش بسیار حیاتی است. در اینجا، چند روش رایج دیگر را بررسی می کنیم و آن ها را با چاپ پیگمنت مقایسه می کنیم:

چاپ ری اکتیو (Reactive Printing):

• نفوذ در الیاف: چاپ راکتیو بر خلاف پیگمنت، رنگ را وارد ساختار الیاف می کند و اتصال شیمیایی برقرار می سازد.
• ثبات رنگ بالا: در برابر شستشو بسیار مقاوم است.
• فرآیند پیچیده تر: نیاز به بخاردهی و شستشو دارد.
• مناسب برای الیاف سلولزی مثل پنبه و ویسکوز.

چاپ دیسپرس (Disperse Printing):

• مخصوص الیاف پلی استر است و در دمای بالا رنگ وارد الیاف می شود.
• چاپ های دیسپرس هم دوام بالایی دارند.
• به بخار یا حرارت زیاد برای تثبیت نیاز دارند.

چاپ اسیدی (Acid Printing):

• مخصوص پارچه های پروتئینی مانند ابریشم و پشم.
• دارای رنگ های بسیار درخشان و نرم.
• نیاز به تثبیت با بخار و مراحل پس از چاپ دارد.

در مقایسه:

• چاپ پیگمنت آسان تر، ارزان تر و سریع تر است.
• نیازی به تجهیزات پیچیده تثبیت رنگ ندارد.
• تنها عیب آن نسبت به روش های دیگر، دوام رنگ کمتر و احتمال ترک خوردگی در چاپ های ضخیم است.

به طور خلاصه، چاپ پیگمنت بهترین گزینه برای تیراژ بالا با طراحی های رنگارنگ و چاپ سطحی است.

ترکیبات و مواد مورد استفاده در چاپ پیگمنت

برای اجرای موفق یک چاپ پیگمنت باکیفیت، شناخت مواد مورد استفاده ضروری است. برخلاف تصور عمومی، این چاپ تنها به رنگدانه ختم نمی شود؛ بلکه مجموعه ای از مواد با هم ترکیب می شوند تا چاپ نهایی دوام، درخشندگی و نرمی مورد نظر را داشته باشد.

۱. پیگمنت (Pigment):

• ماده اصلی رنگ زا
• نامحلول در آب
• بسته به نوع، طیف وسیعی از رنگ ها را پوشش می دهد

۲. بایندر (Binder):

• نقش چسباندن پیگمنت به سطح پارچه
• معمولاً پایه پلیمری دارد (اکریلیک یا پلی اورتان)
• کیفیت بایندر تأثیر مستقیم بر دوام چاپ دارد

۳. غلظت دهنده (Thickener):

• برای ایجاد ویسکوزیته مناسب در خمیر چاپ
• کنترل پخش رنگ در چاپ
• معمولاً بر پایه صمغ گوار یا مواد سنتزی

۴. مواد کمکی دیگر (Auxiliaries):

• مواد ضد کف
• نرم کننده ها
• عوامل نفوذ یا مرطوب کننده

این ترکیبات با نسبت های دقیق در آزمایشگاه یا خط تولید آماده می شوند و سپس روی پارچه اعمال می گردند. مهم ترین نکته در این فرآیند، انتخاب بایندر مناسب و تثبیت صحیح آن است، زیرا مستقیماً بر مقاومت رنگ در برابر شستشو تأثیر می گذارد.

فرآیند چاپ پیگمنت چگونه انجام می شود؟

چاپ پیگمنت یک فرآیند چند مرحله ای ولی ساده است. بر خلاف روش هایی که نیاز به مراحل پیچیده ای مانند بخاردهی یا شستشو دارند، در این روش تمرکز روی اعمال دقیق خمیر چاپ و تثبیت حرارتی آن است. بیایید با مراحل گام به گام این فرآیند آشنا شویم:

مرحله اول: آماده سازی خمیر چاپ

• ترکیب پیگمنت، بایندر، غلظت دهنده و مواد کمکی
• تنظیم غلظت خمیر برای نوع دستگاه چاپ (رُتاری، تخت یا دیجیتال)
• فیلتر کردن خمیر برای حذف ذرات معلق

مرحله دوم: چاپ روی پارچه

• خمیر آماده شده روی پارچه اعمال می شود، این کار با استفاده از ماشین های چاپ سیلندری، فلت، یا دستگاه های دیجیتال صورت می گیرد.
• دقت در یکنواختی چاپ و جلوگیری از لکه دار شدن بسیار مهم است.

مرحله سوم: خشک کردن اولیه

• پارچه چاپ شده ابتدا از تونل خشک کن عبور می کند تا رطوبت اولیه تبخیر شود.
• این مرحله بسیار حیاتی است چون باعث تثبیت اولیه چاپ می شود.

مرحله چهارم: تثبیت حرارتی (Curing)

• حرارت بالا (حدود 150 تا 180 درجه سانتی گراد) برای مدت 1 تا 3 دقیقه به کار می رود.
• در این مرحله بایندر فعال شده و پیگمنت ها را به پارچه می چسباند.

مرحله پنجم: بررسی کیفیت چاپ

• چاپ نهایی از نظر رنگ، یکنواختی، چسبندگی و نرمی بررسی می شود.
• اگر کیفیت مطلوب نباشد، ممکن است چاپ مجدد یا تنظیم ماشین انجام گیرد.

در کل، با وجود سادگی ظاهری، اجرای دقیق و تخصصی در هر مرحله کلید موفقیت چاپ پیگمنت است. انتخاب مواد اولیه باکیفیت، تنظیمات دقیق دستگاه و کنترل حرارت از عوامل حیاتی در این فرآیند محسوب می شوند.

تجهیزات مورد نیاز برای چاپ پیگمنت

برای اجرای چاپ پیگمنت با کیفیت، داشتن تجهیزات مناسب یکی از الزامات اصلی است. نوع دستگاه و ابزارهایی که در این فرآیند استفاده می شود، بسته به حجم تولید، نوع طرح و نوع پارچه متفاوت خواهد بود.

دستگاه های چاپ:

1. ماشین چاپ روتاری (Rotary Screen Printing):
   مناسب برای تولید انبوه با طرح های تکراری. کارآمد و سریع است.
2. ماشین چاپ فلت (Flat Screen Printing):
   گزینه ای مناسب برای چاپ های دستی یا با تیراژ کم. برای طرح های پیچیده یا چند رنگ مناسب است.
3. ماشین چاپ دیجیتال:
   تکنولوژی مدرن برای چاپ پیگمنت با دقت بالا. امکان اجرای طرح های گرافیکی پیچیده را فراهم می کند.

تجهیزات جانبی:

• میکسر برای تهیه خمیر چاپ
• صافی های فیلتر برای حذف ناخالصی ها
• خشک کن های هوای گرم یا تونل خشک کن
• دستگاه تثبیت حرارتی (Curing Unit)

ابزارهای کنترل کیفیت:

• دستگاه تست مقاومت به شستشو
• دستگاه تست مقاومت نوری
• تست نرمی پارچه چاپ شده

بدون وجود تجهیزات مناسب و تنظیم دقیق آن ها، حتی بهترین فرمول خمیر چاپ نیز نتیجه مطلوبی نخواهد داشت. پس برای بهره برداری از پتانسیل کامل چاپ پیگمنت، سرمایه گذاری روی تجهیزات دقیق، ضروری است.

انواع پیگمنت مورد استفاده در چاپ

پیگمنت ها تنوع بالایی دارند و بسته به نوع پارچه، نوع چاپ و نیاز نهایی مصرف کننده انتخاب می شوند. انتخاب نوع مناسب پیگمنت یکی از مهم ترین عوامل موفقیت در چاپ پیگمنت است.

دسته بندی پیگمنت ها بر اساس رنگ:

پیگمنت های آلی (Organic Pigments):

1. • ساخته شده از ترکیبات کربنی
   • رنگ های زنده و درخشان
   • مانند پیگمنت قرمز، نارنجی، آبی روشن

پیگمنت های معدنی (Inorganic Pigments):

1. • پایه فلزی مانند اکسید آهن، تیتانیوم
   • مقاومت بالا در برابر حرارت و نور
   • رنگ های مات و سنگین تر مانند خاکستری، قهوه ای، سیاه

دسته بندی بر اساس مقاومت نوری و شستشویی:

• پیگمنت های مقاوم به نور UV برای پارچه های بیرونی
• پیگمنت های مقاوم به سایش و شستشو برای لباس های روزمره

جدول نمونه ای از پیگمنت ها و کاربردشان:

با انتخاب صحیح نوع پیگمنت متناسب با نوع پارچه و کاربرد آن، می توان عملکرد چاپ را به طرز قابل توجهی افزایش داد. این انتخاب روی شفافیت رنگ، دوام، نرمی چاپ و حتی حس زیبایی شناختی محصول تأثیر مستقیم دارد.

کاربرد چاپ پیگمنت در صنایع مختلف

چاپ پیگمنت فقط به لباس محدود نمی شود. به دلیل تنوع بالا و سهولت اجرا، این روش چاپ در طیف گسترده ای از محصولات و صنایع استفاده می شود.

1. صنعت مد و پوشاک:

• تیشرت، سویشرت، شلوار، پیراهن
• مناسب برای چاپ های گرافیکی با رنگ های متنوع
• پرکاربرد در تولید تیراژ بالا با هزینه پایین

2. صنعت نساجی خانگی:

• ملحفه، روبالشی، پرده، رومیزی
• طرح های گل دار، گرافیکی و انتزاعی با استفاده از چاپ پیگمنت اجرا می شود
• چاپ پایدار بدون نیاز به شستشوی بعد از تولید

3. صنعت تبلیغات و چاپ دیجیتال:

• بنرهای پارچه ای، پرچم ها، چاپ های دکوراتیو
• با استفاده از دستگاه های چاپ دیجیتال و جوهر پیگمنت اجرا می شود

4. صنعت مبلمان و دکوراسیون داخلی:

• پارچه های روکش مبل، کوسن، تابلوهای پارچه ای
• مقاومت مناسب در برابر سایش و نور در نسخه های خاص

5. صنعت بسته بندی و تولید کیف و کفش:

• برخی پارچه های صنعتی مورد استفاده در کیف و کفش نیز با چاپ پیگمنت تزئین می شوند

همان طور که می بینید، چاپ پیگمنت به دلیل انعطاف پذیری بالا، در صنایع مختلف کاربرد دارد. این روش به تولیدکننده ها اجازه می دهد با حداقل هزینه، طرح های متنوع و جذاب را روی پارچه های مختلف پیاده کنند.

اشتباهات رایج در چاپ پیگمنت و روش های جلوگیری از آن

در فرآیند چاپ پیگمنت، برخی اشتباهات رایج هستند که می توانند کیفیت نهایی را به شدت کاهش دهند. شناخت این خطاها و راهکارهای پیشگیری از آن ها برای حفظ استاندارد تولید ضروری است.

1. استفاده از بایندر بی کیفیت:

• نتیجه: پوسته پوسته شدن چاپ پس از چند بار شستشو
• راهکار: استفاده از بایندرهای اکریلیک یا پلی اورتان با کیفیت صنعتی و تست مقاومت قبل از تولید انبوه

2. تنظیم نادرست دمای تثبیت:

• نتیجه: تثبیت ناقص چاپ یا سوختن پارچه
• راهکار: استفاده از دستگاه های تنظیم دمای اتوماتیک با سنسورهای دقیق

3. رقیق بودن یا غلیظ بودن بیش از حد خمیر چاپ:

• نتیجه: پخش شدگی یا شره کردن رنگ، یا گرفتگی در شابلون
• راهکار: تست خمیر چاپ روی پارچه نمونه قبل از تولید اصلی

4. پخش ناهماهنگ رنگ روی پارچه:

• نتیجه: خطوط موجی یا لکه در چاپ نهایی
• راهکار: استفاده از شابلون با کشش یکسان، کنترل فشار چاپ و غلتک

5. بی توجهی به آماده سازی پارچه:

• نتیجه: جذب ناهمگون رنگ یا ترک خوردگی چاپ
• راهکار: شستشو یا پریتریتمنت مناسب پارچه قبل از چاپ

با رعایت این نکات ساده اما کلیدی، می توان از خطاهای معمول جلوگیری کرده و یک چاپ پیگمنت باکیفیت و ماندگار داشت.

قیمت چاپ پیگمنت

قیمت چاپ پیگمنت بسته به نوع پارچه، طرح موردنظر و حجم سفارش می تواند متغیر باشد. از آنجا که چاپ پیگمنت یک فرآیند اقتصادی و سریع است، در بسیاری از پروژه ها گزینه ای مقرون به صرفه به حساب می آید. برای اطلاع دقیق از هزینه چاپ پیگمنت متناسب با نیاز خود، کافیست با مجموعه ” آرام تکمیل ” تماس بگیرید. کارشناسان ما آماده اند تا با مشاوره تخصصی و ارائه بهترین قیمت، شما را در انتخاب مناسب ترین راهکار همراهی کنند.

عوامل مؤثر بر قیمت چاپ پیگمنت

چندین عامل می تواند بر قیمت نهایی چاپ پیگمنت تأثیر بگذارد. نوع پارچه (طبیعی یا مصنوعی)، میزان مصرف رنگ، پیچیدگی طرح یا الگو، حجم سفارش و نوع رنگ های استفاده شده (معمولی یا خاص) از مهم ترین این فاکتورها هستند. علاوه بر این، کیفیت مواد مصرفی، دقت چاپ و نوع تجهیزات مورد استفاده نیز می تواند نقش مهمی در تعیین هزینه نهایی داشته باشد. به طور کلی، هرچه کیفیت بالاتر و طرح پیچیده تر باشد، هزینه چاپ نیز افزایش خواهد یافت.

نتیجه گیری

چاپ پیگمنت، با سادگی در فرآیند، انعطاف بالا در اجرا و هزینه مناسب، جایگاه ویژه ای در صنعت نساجی دارد. از لباس های روزمره گرفته تا دکوراسیون داخلی و چاپ های تبلیغاتی، این روش توانسته پاسخگوی نیازهای متنوع تولیدکنندگان باشد.

با انتخاب صحیح مواد، اجرای دقیق مراحل چاپ و رعایت نکات فنی، می توان طرح هایی زیبا، ماندگار و با کیفیت بالا تولید کرد. آینده چاپ پیگمنت نیز با ورود فناوری های نوین روشن تر از همیشه به نظر می رسد.